Jak napisać apelację?

Niekorzystny wyrok sądu pierwszej instancji w sprawie karnej nie jest ostateczną decyzją i nie przesądza wyniku sprawy. Od negatywnych orzeczeń można się bowiem odwołać, pisząc apelację. Jak ją napisać i jakie warunki musi spełniać takie pismo?

Aby zaskarżyć wyrok sądu pierwszej instancji, należy najpierw złożyć w terminie 7 dni od ogłoszenia przez sąd wyroku pisemny wniosek o doręczenie tego wyroku wraz z uzasadnieniem, również wtedy, gdy nie byliśmy obecni przy ogłoszeniu wyroku. Tylko w przypadku oskarżonego pozbawionego wolności sąd doręcza mu z urzędu wyrok (bez uzasadnienia) i wniosek o uzasadnienie można złożyć w terminie 7 dni od dnia doręczenia.

Kto, gdzie, kiedy może złożyć apelację od wyroku karnego

Apelacje mogą wnieść przede wszystkim: oskarżony (i jego obrońca – adwokat) lub prokurator, a także pokrzywdzony jeśli odpowiednio wcześnie (przed odczytaniem aktu oskarżenia) złożył oświadczenie, że będzie działał jako oskarżyciel posiłkowy.

Wyroki sadu można zaskarżyć w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem. Apelację zawsze składamy w tym sądzie, który wydał wyrok. Jeśli apelację składamy w biurze podawczym, to należy mieć kopię, na której zostanie przybita pieczątka sądu z datą wniesienia apelacji, zaś gdy wysyłamy apelację pocztą, to najlepiej poleconym, by mieć potwierdzenie jej nadania. Apelacje rozpatrują sądy wyższej instancji. Na przykład: od wyroków Sądów Rejonowych w: Gnieźnie, Grodzisku Wielkopolskim, Kościanie, Lesznie, Pile, Poznaniu: Poznań – Grunwald i Jeżyce, Poznań – Nowe Miasto i Wilda, Poznań – Stare Miasto, Szamotułach, Środzie Wielkopolskiej, Trzciance i Wągrowcu apelację można wnieść do Sądu Okręgowego w Poznaniu.

Natomiast od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu apelację można wnieść do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Apelację taką w imieniu oskarżonego może sporządzić i podpisać wyłącznie obrońca – adwokat.

Wymogi apelacji

Apelacja powinna wskazywać:

  • wyrok, który chcemy zaskarżyć (z podaniem nazwy sądu i sygnatury sprawy oraz daty wydania wyroku);
  • zakres zaskarżenia – czy kwestionujemy wyrok w całości, czy w części; jeśli tylko w części, to należy wskazać konkretne punkty wyroku, z którymi się nie zgadzamy; można też zaskarżyć wyrok tylko co do kary;
  • zarzuty wobec skarżonego wyroku;
  • wniosek o zmianę wyroku lub jego uchylenie do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie i umorzenie postępowania;
  • uzasadnienie zarzutów apelacji;
  • imię i nazwisko oraz podpis.

Co ważne, sąd odwoławczy nie może orzec na niekorzyść oskarżonego, jeśli prokurator lub oskarżyciel posiłkowy nie wniósł apelacji na jego niekorzyść, a ponadto sąd ten nie jest związany treścią zarzutów. Zawsze więc oskarżonemu warto wnieść apelację, bez ryzyka, że pogorszy się jego sytuacja, a być może nawet sąd odwoławczy sam z urzędu dostrzeże wady zaskarżonego wyroku lub stwierdzi, że kara jest zbyt surowa.

Jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, gdy oskarżony uzgodnił z prokuratorem lub Policją karę, którą następnie sąd zatwierdził (art. 335 Kodeksu postępowania karnego, dalej zwanego „k.p.k.”) albo dobrowolnie poddał się karze (art. 387 k.p.k.). W takiej sytuacji sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść, więc lepiej nie ryzykować, jeśli nie mamy bardzo mocnych argumentów, że wyrok jest niesłuszny.

Do apelacji możemy również załączyć dokumenty, których nie znał sąd pierwszej instancji lub wnosić o przeprowadzenie dodatkowych dowodów (np. przesłuchanie świadków).